Case Studies
Thiết kế dịch vụ rút gọn URL
Bài khởi động kinh điển: biến link dài thành mã ngắn và redirect hàng tỉ lượt click. Từ yêu cầu và ước lượng tới một thiết kế lớn dần từ một database lên cache và redirect ở edge.
Cơ bản 6 phút đọc· Cập nhật 2026-11-18
Sau bài này bạn sẽ
- Biến yêu cầu mơ hồ thành con số: lưu lượng, dung lượng, tỉ lệ đọc/ghi.
- Chọn cách sinh mã ngắn vừa duy nhất, gọn, vừa khó dò ra.
- Scale một hệ thống đọc nhiều bằng cache và redirect ở edge, từng bước một.
- Xử lý thống kê, hết hạn và lạm dụng mà không làm chậm redirect.
Nên đọc trước
Yêu cầu
- Chức năng: tạo link ngắn cho một URL dài (tuỳ chọn alias riêng và thời hạn); truy cập link ngắn thì redirect tới URL dài; chủ link xem được số lượt click.
- Phi chức năng: redirect phải nhanh (p99 < 100 ms trên toàn cầu) và có availability cao; mã ngắn và không đoán được theo thứ tự; link không bao giờ trỏ sai đích.
- Tạm thời ngoài phạm vi: sửa đích đến, phân quyền theo từng link, dashboard thống kê phong phú.
Ước lượng nhanh
| Đại lượng | Giả định | Kết quả |
|---|---|---|
| Link mới | 100 triệu mỗi tháng | ~40 lượt ghi/giây (cao điểm ~200/giây) |
| Redirect | Tỉ lệ đọc/ghi 100:1 | ~4.000 lượt đọc/giây (cao điểm ~20.000/giây) |
| Dung lượng | 5 năm × 100 triệu × 12 × ~500 B | ~3 TB — một database có partition chứa được nhiều năm |
| Độ dài mã | 62 ký tự (a–z, A–Z, 0–9) | 7 ký tự ≈ 3,5 × 10¹² mã |
Các con số cho thấy bài toán nằm ở lượt đọc, không phải lượt ghi hay dung lượng: một lượt redirect phải được trả lời hàng nghìn lần mỗi giây, chủ yếu cho một nhóm nhỏ link phổ biến. Điều đó định hình mọi thứ phía sau.
API và mô hình dữ liệu
-- POST /api/links {"url": "https://example.com/very/long", "alias": null, "expiresAt": null} → 201 {"code": "aZ3k9Qx"}
-- GET /{code} → 302 Location: https://example.com/very/long
CREATE TABLE links (
code varchar(10) PRIMARY KEY,
long_url text NOT NULL,
owner_id bigint,
created_at timestamptz NOT NULL DEFAULT now(),
expires_at timestamptz
);Sinh mã ngắn
| Cách làm | Ưu điểm | Nhược điểm |
|---|---|---|
| Băm URL (MD5/SHA) rồi lấy 7 ký tự | Cùng URL → cùng mã; không cần phối hợp | Phải phát hiện va chạm và thử lại; alias riêng vẫn phải kiểm tra |
| Sequence của database, mã hoá base62 | Đơn giản và duy nhất | Mã tuần tự dễ đoán; một sequence là điểm nóng khi ghi |
| Mỗi server giữ sẵn một khoảng ID (hoặc Snowflake ID) | Duy nhất mà không phải phối hợp mỗi request; scale được lượt ghi | Phải xáo trộn hoặc mã hoá con số để mã không bị dò lần lượt |
| Ngẫu nhiên 7–8 ký tự + chèn nếu chưa có | Không đoán được, phân tán dễ dàng | Thỉnh thoảng phải thử lại do va chạm; mã dài hơn chút cho an toàn |
Tiến hoá thiết kế
Chạy từng phiên bản, xem nó vỡ ở đâu, rồi chuyển sang phiên bản tiếp theo. Mô phỏng dùng 1.500 request/giây — đã thu nhỏ, nhưng giữ nguyên hình dạng: 99% redirect, vài link cực phổ biến.
Giai đoạn 1 / 3
API + một database
- Kiến trúc hiện tại
- Mỗi lần redirect đều đọc mã từ database.
- Giới hạn
- Năng lực đọc bằng đúng năng lực database: ~1.100 lượt tra/giây trên 10 connection.
- Điểm nghẽn
- Connection pool của database: bận 100%, một phần ba lượt redirect bị timeout.
- Cải tiến
- Link phổ biến được đọc đi đọc lại — hãy giữ chúng trong bộ nhớ.
- Tác động tới hiệu năng
- ~67% thành công, p95 ≈ 300 ms.
- Độ phức tạp & chi phí vận hành
- Một tầng app và một database.
- Trade-off
- Thiết kế đơn giản nhất có thể, bị giới hạn bởi thành phần chậm nhất.
Đang tải mô phỏng…
Đi sâu
- 301 hay 302: 301 được trình duyệt cache vĩnh viễn — tuyệt vời cho tải, nhưng tệ nếu bạn cần đếm click hoặc tắt link. Phần lớn dịch vụ rút gọn dùng 302 (hoặc 307) kèm TTL ở CDN.
- Thống kê click: đừng bao giờ ghi vào database trên đường redirect. Publish event click vào một log (Kafka) và tổng hợp bất đồng bộ.
- Lạm dụng: rate limit việc tạo link theo người dùng và IP (rate limiting), quét đích đến với danh sách mã độc, và phải xoá được một mã khỏi mọi tầng cache thật nhanh.
- Tăng trưởng: khi một database không còn đủ, shard theo mã — lần tra nào cũng mang mã nên định tuyến rất đơn giản.
Đánh đổi
| Được | Mất | |
|---|---|---|
| Cache | Gánh rẻ lưu lượng đọc nhiều và lệch. | Thay đổi và gỡ link chỉ lan nhanh bằng TTL và lệnh purge. |
| Cách sinh mã | Mã ngẫu nhiên không đoán được và sinh ở đâu cũng được. | Mã dài hơn chút và phải xử lý va chạm. |
| Redirect ở edge | Redirect chỉ vài mili giây trên toàn cầu. | Một phần thống kê và kiểm soát chuyển sang CDN. |
Checklist khi phỏng vấn
- Nêu tỉ lệ đọc/ghi thật sớm — nó biện minh cho cache và CDN.
- Chọn một cách sinh mã và giải thích tính duy nhất và khả năng bị dò.
- Giữ đường redirect chỉ đọc và thật nhanh; đẩy thống kê sang một pipeline bất đồng bộ.
- Nhắc tới hết hạn, alias riêng, xử lý lạm dụng và cách bạn sẽ shard về sau.
Đọc thêm
Bài liên quan
Design to Scale
Chiến lược caching
Đặt cache trước một database đang quá tải: cache-aside hoạt động ra sao, điều gì quyết định tỉ lệ hit, giữ dữ liệu tươi thế nào, và làm sao sống sót khi cache bị xoá sạch.
Design to Scale
Content Delivery Network (CDN)
Cache nội dung ở các điểm edge gần người dùng, để phần lớn request không phải vượt đại dương hay chạm tới origin — và thiết kế trang sao cho thực sự cache được.
Design to Scale
Database Sharding
Rải dữ liệu ra nhiều database độc lập theo shard key để scale lượt ghi và dung lượng vượt quá một máy — và tránh những cái bẫy kinh điển: hot shard, query xuyên shard và resharding đau đớn.
Microservice Patterns
Giới hạn tốc độ (Rate Limiting)
Giới hạn số request mỗi client được gửi trong một khoảng thời gian để chống quá tải và lạm dụng — và chọn thuật toán có hành vi lúc cao điểm mà bạn chấp nhận được.
Design to Scale
Kafka Partitioning
Partition là đơn vị song song và đơn vị thứ tự của Kafka. Chọn đúng message key và số partition thì consumer scale tuyến tính; chọn sai thì một partition nóng kéo chậm cả hệ thống.