Đi tới nội dung chính
System Design Lab
Microservice Patterns

Giao tiếp đồng bộ và bất đồng bộ

Gọi các service nối tiếp nhau khiến availability và độ trễ của chúng dính chặt vào nhau; publish event thì tách chúng ra. Khi nào nên dùng kiểu nào — và bất đồng bộ phải trả giá gì.

Cơ bản 4 phút đọc· Cập nhật 2026-11-18

Sau bài này bạn sẽ

  • Giải thích vì sao availability bị nhân dồn dọc theo một chuỗi gọi đồng bộ.
  • So sánh độ trễ và cách xử lý lỗi của request/response với event.
  • Quyết định bước nào trong một quy trình bắt buộc phải đồng bộ.
  • Nhận ra cái giá của bất đồng bộ: nhất quán sau cùng, khó debug hơn, phải vận hành broker.

Tổng quan

Gọi điện là đồng bộ: cả hai người phải rảnh cùng lúc, và bạn phải chờ câu trả lời. Nhắn tin là bất đồng bộ: bạn gửi xong là làm việc khác, người kia rảnh thì trả lời. Các service nói chuyện với nhau cũng theo đúng hai cách này.

Với giao tiếp đồng bộ (HTTP, gRPC), bên gọi gửi request rồi đứng chờ cho tới khi có response. Với giao tiếp bất đồng bộ, bên gọi publish một message hoặc event lên broker rồi làm tiếp việc của mình; bên nhận sẽ xử lý sau, độc lập.

Rắc rối của chuỗi gọi đồng bộ dài

Nếu đặt một đơn hàng phải gọi lần lượt Inventory, Payment và Notification, đơn chỉ thành công khi cả ba cùng sống tại đúng thời điểm đó. Mỗi service có availability 99,9% thì cả chuỗi chỉ còn 99,9%³ ≈ 99,7%. Độ trễ cũng cộng dồn, và bước chậm nhất quyết định người dùng phải chờ bao lâu. Hiện tượng này gọi là temporal coupling (dính nhau về thời gian).

Chạy thử: cùng một luồng đặt hàng, hai cách

Ở cả hai kịch bản, Notification sập từ t = 10 s tới t = 25 s. Ở A, mọi đơn đều lỗi trong suốt sự cố. Ở B, đặt hàng vẫn chạy bình thường, còn thông báo nằm chờ trong backlog cho tới khi service sống lại.

Đang tải mô phỏng…

Bước nào dùng kiểu nào?

Dùng đồng bộ khi…Dùng bất đồng bộ khi…
Bên gọi cần kết quả mới làm tiếp được (giá, kiểm tra tồn kho, phân quyền).Bên gọi chỉ cần biết việc đó chắc chắn sẽ được làm (gửi email, cập nhật analytics).
Người dùng đang chờ, và bước đó nhanh, ổn định.Việc chậm, dồn theo đợt hoặc phụ thuộc hệ thống hay chập chờn.
Cần nhất quán ngay lập tức.Chấp nhận được nhất quán sau cùng (eventual consistency).

Phần lớn luồng nghiệp vụ thực tế dùng cả hai: kiểm tra và giữ hàng một cách đồng bộ, sau đó publish event cho mọi việc có thể làm sau.

Phác thảo triển khai

OrderService.java
@Transactional
public OrderId placeOrder(PlaceOrder command) {
    // Đồng bộ: khách cần biết ngay hàng còn hay hết.
    inventoryClient.reserve(command.items());

    Order order = orders.save(Order.place(command));

    // Bất đồng bộ: thu tiền, gửi thông báo, analytics tự xử lý theo nhịp riêng.
    // Ghi vào outbox trong cùng transaction (xem Transactional Outbox).
    outbox.save(OutboxEvent.of("Order", order.id(), "OrderPlaced", OrderPlaced.from(order)));
    return order.id();
}

Đánh đổi

ĐượcMất
AvailabilityBất đồng bộ: producer vẫn chạy khi consumer sập.Bất đồng bộ: broker trở thành hạ tầng sống còn.
Độ trễBất đồng bộ: người dùng chỉ chờ những bước thiết yếu.Bất đồng bộ: kết quả đến sau; UI phải hiện "đang xử lý".
Độ đơn giảnĐồng bộ: dễ đọc, dễ debug, dễ test.Bất đồng bộ: luồng xử lý rải khắp các service; cần tracing và consumer idempotent.
Nhất quánĐồng bộ: bên gọi biết kết quả ngay.Bất đồng bộ: dữ liệu giữa các service chỉ nhất quán sau cùng.

Lưu ý khi chạy production

  • Publish event một cách tin cậy bằng Transactional Outbox và xử lý bằng idempotent consumer.
  • Giữ chuỗi gọi đồng bộ thật ngắn (tốt nhất chỉ một chặng tính từ biên) và bảo vệ mỗi chặng bằng timeout và circuit breaker.
  • Theo dõi backlog của consumer: ở hệ thống bất đồng bộ, sự cố thường hiện ra dưới dạng lag tăng dần chứ không phải lỗi.

Đọc thêm

Bài liên quan